Moderne street art in het historische Berlijn

Berlijn is een stad die gekend staat voor zijn duistere geschiedenis. Ik ontdekte een totaal andere kant van de stad die me kon bekoren, street art. Wat me enorm is bijgebleven aan Berlijn is de dynamische kunst die overal aanwezig is. Doorheen de jaren is Berlijn uitgegroeid tot een openluchtmuseum van street art. De street art collectie verandert nog steeds van dag tot dag, wat het voor de liefhebbers als mezelf zeer interessant maakt. Er zijn tal van tours ter beschikking waarbij je met een gids de mooiste en indrukwekkendste murals en graffiti kunt ontdekken. Zelf koos ik om (met behulp van men smartphone) grotendeels zelf op pad te gaan. In dit artikel deel ik enkele bezochte plekken en favoriete werken uit mijn studieries in Berlijn.

East Side Gallery: de must-see voor street art in Berlijn

East Side Gallery is waarschijnlijk de meest bekende plek in Berlijn om street art te bewonderen. Het is het langst overgebleven stuk van de Berlijnse muur en staat nu bekend als de langste openlucht gallerij ter wereld. De oostkant van de Berlijnse muur werd kort na de val van de muur door zo’n 118 kunstenaars beschilderd. De gevarieerde werken illustreren hun persoonlijke visie op vrijheid en de politieke situatie in Berlijn. De boodschappen erachter zetten aan tot denken. Een fantastisch initiatief als je het mij vraagt!

Aan de westkant van de East Side Gallery is een legal wall waar je tags van onbekende kunstenaars kunt vinden. Het blijft wel dubbelzinnig. Wat ooit een befaamd stukje niemandsland was, is nu omgetoverd tot een kleurrijke plaats waar je rustig kunt relaxen aan het water (rivier de Spree) met uitzicht op het vroegere West-Berlijn.

In 2016 kreeg de muur een nieuw laagje verf en werden enkele werken van internationale kunstenaars gerestoreerd. De ozo bekende (instafamous) mural van de wereldberoemde socialistische kus van Sovjetleider Leonid Breznjev en de partijleider van Oost-Duitsland Erich Honecker, ookwel bekend als “The Brother Kiss” van Dimitrji Vrubel, behoorde uiteraard tot een van mijn favoriete werken.

Een andere bekende favoriet is “Test the Best” van Birgit Kinder, waarin een Trabant wordt afgebeeld, die met een auto de muur uit rijdt. Vele werken werden gemaakt met politieke motieven. Dit gedeelte van de muur toont een combinatie van de Duitse, Israëlische en Palestijnse vlaggen. Motieven en tekens zoals deze worden vaak geassocieerd met nationale trots, maar ze onderstrepen het belang van internationale hulp, erkenning, tolerantie, acceptatie van buitenlandse en onbekende culturen en manieren van leven.

ONE WALL – UNITY PROJECT

Sinds 2013 tovert Urban Nation de gevels van Berlijn in een gigantische buitengalerij en verbindt ze de Berlijnse mensen, kunstenaars en mensen die geïnteresseerd zijn in kunst met de stad, dit met behulp van prachtige buitenkunst en buurtprojecten. Ook verenigt het grenzen over de hele wereld. De kunst wordt ookwel ‘Urban Space’ genoemd. Urban Space wordt over de hele wereld uitgeroepen tot een inspirerend en integrerend actiegebied, waar creatievelingen, creatieven en publiek samenkomen.

Urban Nation kent verschillende projecten. Één van deze projecten was het UNITY Project. Van 13 tot 19 mei 2019 werden er onder leiding van de directeur van Urban Nation, Yasha Young, acht straatkunstenaars gerenommeerd. Deze artiesten mochten, onder het motto “UNITY”, vier sombere, grijze gevels omtoveren tot unieke One Walls tijdens het Berlin Mural Fest.

Ondanks de verschillende motieven, de gebruikte technieken en materialen, streven de One Walls het idee van UNITY na: ze thematiseren en visualiseren overeenkomsten in plaats van verschillen.

Zelf bezocht ik twee van deze geweldige One Walls:

“We are many, but always one” van Elle. Deze muurschildering toont een aantal vrouwen uit verschillende historische tijdperken. De boodschap erachter is dat hoewel elke vrouw op zichzelf staat, ze samen voor debatten staan over de rechten van vrouwen. Zelf denk ik dat het ook een bijdrage is aan het #MeToo debat.

“My head is a jungle” van Millo. Deze Italiaanse kunstenaar schilderde, op een eerder kinderlijke manier, twee personages, die hijzelf ziet als het puurste deel van zichzelf. Op de muurschildering wast het ene personage het haar van het andere in een stad. Er vallen allemaal wilde dieren uit haar haar, vandaar de beschrijving “Mijn hoofd is een jungle”.

Urban Nation Museum for Urban Contemporary Art

Bülowstraße 7

In september 2017 opende Urban Nation het eerste street art museum ter wereld in Schöneberg. Het museum is van binnen tot buiten bekleed met street art. Je kunt er haast niet voorbij lopen zonder het museum op te merken, de buitengevel is namelijk volledig bedekt met een prachtige muurschildering. In tegenstelling tot een conventioneel museum, is de architectuur van het gebouw samen met de bekleding van de buitenoppervlakken, al een kunstwerk op zichzelf. Bovendien wordt deze buitengevel frequent beschilderd door bekende internationale kunstenaars.

Street art in een museum? URBAN NATION maakt het mogelijk, en verplaatst de straat letterlijk naar binnen. Het museum is niet heel groot, maar het staat boordevol spectaculaire street art. Er is geen enkel moment waar je niet omringd wordt door de street art. Vanaf je het museum binnenwandelt, is het net een catwalk van tentoongestelde kunstwerken, verspreid over twee verdiepen.

Haus Schwarzenberg: meer dan een Streetart-hotspot

Rosenthaler Straße 39

Haus Schwarzenberg is waarschijnlijk de kleinste en meest uitzonderlijke Streetart-hotspot in Berlijn (en mijn persoonlijke favoriet). De plek is niet gemakkelijk te vinden en wordt al gauw over het hoofd gezien, omdat het zich in een achtersteegje bevindt. Eenmaal je de plek hebt gevonden, word je er beloond met een indrukwekkende hoeveelheid Street Art. Er worden regelmatig bekende straatartiesten uitgenodigd om hun werk hier op de muur te zetten. Hierdoor staan de muren vol muurtekeningen en papieren drukwerken. Een kale wand zul je hier zeker niet vinden! De plek is meer dan enkel een Streetart-hotspot, er is veel ruimte voor kunst en cultuur. Dat is de reden waarom de grondleggers het complex in 1995 hebben opgezet. Deze sfeer hebben ze volgens mij goed weten vast te houden. Naast de vele street art loop je er namelijk ook een aantal ateliers, tentoonstellingen, winkels en bars op het lijf.

Naast de kleurrijke schilderingen was een van mijn favoriete werken op deze plek de mural van Anne Frank. In samenwerking met Street Art Berlin en Street Art London schilderde Jimmy C. een muurschildering van Anne Frank vlak naast de ingang van het Anne Frank Zentrum. Het kleurgebruik en zijn schilderstijl, drip painting style, vind ik zeer indrukwekkend.

RAW-Gelände & Urban Spree

Revaler Straße 99

Om af te sluiten, RAW-Gelände, een voormalig industriecomplex uit de tijd van de DDR. De activiteiten op het vroegere Reichsbahn-Ausbesserungswerk (een onderhoudswerkplaats van de spoorwegen) werden na de val van de Berlijnse muur stopgezet. Het terrein werd hierna omgebouwd tot een woon- en werkgemeenschap. De laatste jaren is het complex uitgegroeid tot een cultureel complex met verschillende terrasjes, clubs en horeca. De leegstaande gebouwen zijn net als een speeltuin voor iedere straatkunstenaar en zijn zeer divers.  Zoals vele andere street art veranderen de kunstwerken op het RAW-terrein continu.

Naast da RAW-Gelände vind je nog meer kunst bij de galerie voor urbane kunst Urban Spree. Hier vind je regelmatig werken van internationaal bekende straatartiesten, daarom heeft het een zeer stads karakter. Wat ik enorm indrukwekkend vond was een werk die een toekan afbeeld. Het is een zeer bijzonder kunstwerk waar verschillende materialen voor gebruikt werden.

Liebe Grüße, Charline xoxo